می‌دانید که نرم‌افزارها با ویژگی های متفاوتی منتشر می‌شوند، ولی آیا لازم است سیاست ها و ویژگی های آنها را هم هنگام استفاده مدنظر داشته باشید؟ شما باید اهمیت بدهید چون یک روز ممکن است دیگر نتوانید MP3 پخش کنید، اسناد MS Word را باز کنید، یا به دوستانتان در شبکه پیغام بفرستید و یا حتی نتوانید به اطلاعات شخصی خود دسترسی داشته باشید. شاید فکر کنید چون صاحب کامپیوتر خود هستید قادرید برای همیشه این کارهای ساده را انجام دهید، اما اشتباه شما همینجاست! 
      

لوگوی گنو.

امروزه مجوز یا مجوز نرم‌افزار که نوعی قرارداد محسوب میشود رایج‌ترین روش انتشار نرم‌افزار است. وقتی یک نرم‌افزار جدید نصب می‌کنید، با کلیک بررویI Agree یا Okay در واقع یک قرارداد امضا می‌کنید. خواه اینکه شما آن را امضا کرده باشید یا مسئولان فروش Dell آن را بر روی لپ‌تاپ شما از قبل انجام داده باشند، شما مجبورید نسبت به این مجوز متعهد شوید. در واقع با خرید یک نرم‌افزار، شما مجوز آن را می‌خرید، نه یک کپی از آن را. ما مجوزهای نرم‌افزار را به دو دسته آزاد و محدود تقسیم می‌کنیم. مجوزهای محدود توسط صاحبان نرم‌افزارهای انحصاری اعمال می‌شوند و اغلب در مورد اینکه چگونه از نرم‌افزار استفاده می‌کنید محدودیت‌‌هایی اعمال می‌کنند. شما اجازه دارید تنها یک مجوز به ازای هر کامپیوتر داشته باشید، نباید کپی‌های آن را به دوستان خود بدهید، نباید آن را بفروشید، اجازه ندارید تغییراتی در نرم‌افزار بدهید. اگرچه در ایران قانون کپی رایت اجرا نمی‌شود و تا می‌توانیم از نرم‌افزارها به صورت دزدی استفاده می‌کنیم ولی باز هم این مجوز بسیار اهمیت دارد که دلیل آن در ادامه ذکر خواهد شد.

بطور مثال MP3 player را در نظر بگیرید. ما صاحب برنامه پخش کننده موسیقی مورد دلخواه خود نیستیم. حتی اگر بابت برنامه یا آلبوم موسیقی پول پرداخت کرده باشیم. حتی با خرید یک iPod در واقع مجوز استفاده از برنامه پخش کننده را به صورت یک جعبه خریده‌ایم. با خرید مجوز، ما کنترل کمی بر روی برنامه داریم، منظورم انتخاب اسکرین سیور یا اندازه فونت نیست، منظور من کنترل بر چگونگی اجرای برنامه است. مثلا انستیتوی فرانهوفر که الگوریتم های MP3 را ایجاد کرد همیشه بر استفاده از MP3 کنترل دارد. شاید تصمیم بگیرند دیگر کسی نباید از آن استفاده کند و همه باید به سمت Mp4 و بعد از آن به MP5 حرکت کنند. می‌دانستید اگر محصولی بخواهد از طریق MP3 پول دربیاورد باید به انستیتوی فرانهوفر حق امتیاز بپردازد؟ یا اگر Apple تصمیم بگیرد سیستم عاملش دیگر ایمیل‌های معمولی را باز نکند و فقط از iMail پشتیبانی کند، چه اهمیتی دارد صاحب برنامه باشیم یا نه مگر آنکه مجبور شویم از نسخه‌های قدیمی استفاده کنیم. آنها باز هم طبق مجوز این حق را دارند که نسخه‌های قدیمی را دیگر پشتیبانی نکنند و یا حتی غیرقانونی اعلام کنند! از سوی دیگر، اگر نسخه جدید نرم‌افزاری کاملاً تغییر یابد شما مجبورید عادت خود را تغییر دهید و اینگونه بر نحوه کار شما هم کنترل خواهند داشت.

یک استاندارد، یعنی روشی که نشان می‌دهد یک چیز چگونه کار میکند..MP3 ،DVD، PDF همگی یک استاندارد هستند. مردم استاندارد را اینگونه توصیف میکنند: » میدونی چیه؟ من میخوام یک MP3 Player خفن بسازم، بیا روش ساختش رو مطالعه کنیم.» .متاسفانه در دنیای نرم‌افزار اغلب استانداردها هم آزاد نیستند. مثلاً کسی نمی‌تواند از مایکروسافت استاندارد باز کردن اسناد MS Word را دریافت کند تا بتواند بدون خریدن MS Word برنامه‌ای برای باز کردن اسناد بنویسد.

در سال ۱۹۸۴ ریچارد استالمن پروژه گنو GNU را آغاز کرد تا پاسخی به موانع روز افزونی باشد که صاحبان نرم‌افزارهای انحصاری به جامعه کامپیوتر اعمال می‌کنند. هدف پروژه گنو، توسعه یک سیستم نرم‌افزاری کامل برای حذف این موانع است. گنو به معنی این نیست که قیمت نرم‌افزار 0$ است، بلکه یعنی به همه کاربرانش آزادی در استفاده، تغییر و تکثیر آن را می‌دهد. این آزادی‌ها برای ساخت یک جامعه بر پایه همکاری و همفکری در مورده ایده ها، ضروری هستند. مجوز این نرم‌افزارها از نوع مجوز آزاد است. طبق آن اگر نیاز داشته باشید می‌توانید یک ویژگی به برنامه اضافه کنید. حتی می‌توانید ویژگی‌های زیادی به آن اضافه کنید و آن را به فروش برسانید.

می‌بینید که نرم‌افزار آزاد به همه (هر کس که می‌خواهد بداند) اجازه می‌دهد بدانند برنامه چگونه کار می‌کند. روح آزاد بودن این است که یک شخص نباید برای استفاده از مایملک خودش به شخص سومی وابسته باشد. از سوی دیگر، یک استاندارد آزاد مشخص می‌کند که چگونه یک وسیله کار می‌کند اما توسط هیچکس تصاحب نشده است. استانداردهای آزاد توسط اجتماع تصاحب شده است. توسط شما، همسایه تان، یا بهترین دوستتان. چرا؟ خب، بعضی مردم اعتقاد دارند با سهیم کردن دیگران، ما می‌توانیم همه چیز را بزرگتر و بهتر از وقتی بسازیم که تنهایی کار را انجام می‎دهیم. این استانداردها امروزه وجود دارند و به راحتی در دسترس هستند. می‌توانید به جای MP3 از Ogg Vorbis استفاده کنید. به جای Microsoft Office از OpenOffice.org استفاده کنید و به جای ویندوز، لینوکس را بکار گیرید. این ربطی به سیاست ندارد. شما به عنوان یک شخص حقیقی، حرفه‌ای یا یک سازمان، ارزش آن را دارید که دیگر برای دسترسی به اطلاعات شخصیتان، به طرف سومی وابسته نباشید.

منبع: نشریه متن باز "آزادراه" (Edited)

پس نوشت: نشریه متن باز نشریه ای است که خواننده میتواند به آن دسترسی داشته باشد و آن را اصلاح کند.

پس پس نوشت: تا وقتی ویندوز 200 تومن هست، چه کاریه، به جاش می گیریم می خوابیم، ولششش کننن!

نظر	افزودن جدید

نیکخو   |تاریخ : 20-02-2010 ساعت : 19:27:31 مطلب بجایی بود به خصوص در شرایط امروز. فکرشو بکن اگه قانون کپی رایت اجرا بشه بیچاره می شیم. پاسخ

اسد   |تاریخ : 19-02-2010 ساعت : 05:22:41 این ولشششش کنن... آخرشو درست اومدی خوشم اومد..200 تومنم نه 125 تومن بده من یه ویندوز بهت میدم خلاصصصصصص دستت درد نکنه مطلب عالی بود حسین جون پاسخ

نظرات
نام:
ایمیل:	اعلام نکردناعلام کردن
عنوان:

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."